Prawo korporacyjne | Krótkie poradniki

Prosta Spółka Akcyjna a spółka z o.o. – którą wybrać?

12.02.2024 r.

 

Wybór formy prawnej dla nowo powstającej działalności jest kluczowym, początkowym etapem jej rozwoju. 

 

Od tej decyzji zależeć będzie wiele aspektów funkcjonowania Twojej działalności, w tym sposób zarządzania, zasady wypłaty zysku, odpowiedzialność za zobowiązania, obciążenia podatkowe, czy sposób jej likwidacji.

 

W obliczu tego wyboru, Prosta Spółka Akcyjna (PSA) prezentuje się jako atrakcyjna alternatywa dla przedsiębiorców poszukujących elastycznego rozwiązania. Dotychczas pierwszym wyborem była spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która od lat funkcjonuje na polskim rynku i której zasady funkcjonowania są dobrze znane. Z kolei najlepszym sposobem na zrozumienie zasad działania Prostej Spółki Akcyjnej jest odniesienie ich do mechanizmów nam już znanych.

 

W związku z tym, w dzisiejszym artykule, analizuję podobieństwa i różnice pomiędzy Prostą Spółką Akcyjną a spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, aby pomóc Ci podjąć świadomą decyzję, która forma prowadzenia działalności najlepiej odpowiada Twoim potrzebom.

 

Zapraszam do lektury!

 

Spis treści

 

  1. Prosta Spółka Akcyjna – najważniejsze informacje
  2. Kto może założyć spółkę
  3. Wymogi powstania spółki
  4. Zawarcie umowy spółki i jej treść
  5. Rejestracja spółki
  6. Akcje i prawa udziałowe
  7. Wypłata zysku, wypłaty z kapitału, procedury zmiany wysokości kapitału
  8. Organy spółki
  9. Ochrona praw wierzycieli spółki
  10. Likwidacja spółki
  11. Podatki
  12. Podsumowanie

 

1/ Prosta Spółka Akcyjna – najważniejsze informacje

 

Prosta Spółka Akcyjna funkcjonuje w obrocie prawnym od 1 lipca 2021 r. Hasła, które towarzyszyły wejściu w życie PSA, to przede wszystkim „minimum formalności”, „rozwiązanie dla nowoczesnych i innowacyjnych działalności” oraz „elastyczna struktura kapitałowa”.

 

Czy tak jest faktycznie? Dzisiejszy artykuł zweryfikuje te hasła i pozwoli Ci ocenić, czy Prosta Spółka Akcyjna jest dobrym wyborem dla Twojej działalności.

 

Najważniejsze informacje dotyczące Prostej Spółki Akcyjnej:

 

  • symboliczny, minimalny kapitał akcyjny wymagany do założenia PSA w wysokości 1 zł;
  • na pokrycie akcji wnoszone są wkłady pieniężne i niepieniężne, przedmiotem wkładu niepieniężnego może być świadczenie pracy lub usług na rzecz spółki;
  • rezygnacja z nominałowego charakteru akcji (oderwanie akcji oraz wynikających z nich praw korporacyjnych od kapitału);
  • brak sformalizowanej procedury podwyższania i obniżania kapitału akcyjnego – większa elastyczność wypłat z majątku spółki;
  • swoboda kształtowania uprawnień udziałowych akcjonariuszy związanych z uprzywilejowaniem akcji (brak ograniczenia wyłącznie do uprzywilejowania co prawa do głosu lub prawa dywidendy);
  • brak statusu spółki publicznej i związanych z tym formalności– akcje prostych spółek akcyjnych nie są notowane na giełdzie;
  • uproszczona procedura likwidacji prostej spółki akcyjnej wraz z możliwością rozwiązania spółki bez likwidacji poprzez przejęcie majątku przez akcjonariusza;
  • możliwość założenia PSA przez internet, w systemie S24;
  • brak wymogu rady nadzorczej, możliwość powołania rady dyrektorów, która łączy cechy zarządu i rady nadzorczej

 

2/ Prosta Spółka Akcyjna a spółka z ograniczoną odpowiedzialnością – kto może założyć spółkę

 

Po pierwsze, zweryfikujmy, kto może założyć Prostą Spółkę Akcyjną i sp. z o.o. oraz, czy są jakieś różnice w tym zakresie:

 

ZAGADNIENIEPROSTA SPÓŁKA AKCYJNASPÓŁKA Z O.O.
Kto może założyć spółkęSpółka może być jednoosobowa, wieloosobowa

Spółkę mogą założyć zarówno osoby fizyczne, jak i osoby prawne (inne spółki)

Brak możliwości założenia PSA wyłącznie przez jednoosobową spółkę z o.o.
Spółka może być jednoosobowa, wieloosobowa

Spółkę mogą założyć zarówno osoby fizyczne, jak i osoby prawne (inne spółki)

Brak możliwości założenia sp. z o.o. wyłącznie przez inną jednoosobową spółkę z o.o.

 

WNIOSKI:

 

Brak różnic pomiędzy Prostą Spółką Akcyjną a spółką z o.o. w zakresie podmiotów uprawnionych do założenia spółki

 

3/ Prosta Spółka Akcyjna a spółka z ograniczoną odpowiedzialnością – wymogi powstania spółki

 

Przechodząc przez pierwsze kroki, przeanalizujmy jakie są wymogi powstania Prostej Spółki Akcyjnej oraz spółki z o.o.

 

ZAGADNIENIEPROSTA SPÓŁKA AKCYJNASPÓŁKA Z O.O.
Wymogi powstania spółkiDo powstania Prostej Spółki Akcyjnej wymaga się:Do powstania spółki z o.o. wymaga się:
1. zawarcia umowy spółki1. zawarcia umowy spółki
2. ustanowienia organów spółki wymaganych przez ustawę lub umowę spółki2. wniesienia przez wspólników wkładów na pokrycie całego kapitału zakładowego (min. kwota 5.000,00 zł), a w razie objęcia udziału za cenę wyższą od wartości nominalnej, także wniesienia nadwyżki
3. wniesienia przez akcjonariuszy wkładów na pokrycie kapitału akcyjnego co najmniej w kwocie 1 zł3. powołania zarządu
4. wpisu do rejestru4. ustanowienia rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej, jeżeli wymaga tego ustawa lub umowa spółki
5. wpisu do rejestru

 

WNIOSKI:

 

Istnieje wiele podobieństw pomiędzy Prostą Spółką Akcyjną a sp. z o.o. w zakresie dotyczącym wymogów powstania spółki. Kluczową różnicą jest wysokość kapitału, która musi zostać pokryta wkładami już na etapie zakładania spółki. W przypadku Prostej Spółki Akcyjnej jest to minimalna kwota 1 zł, w przypadku spółki z o.o. jest to minimalna kwota to 5.000,00 zł.

 

4/ Prosta Spółka Akcyjna a spółka z ograniczoną odpowiedzialnością – zawarcie umowy spółki i jej treść

 

Jak zawrzeć umowę spółki? Czym się różni umowa Prostej Spółki Akcyjnej od umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością?

 

ZAGADNIENIEPROSTA SPÓŁKA AKCYJNASPÓŁKA Z O.O.
Umowa spółki – jak zawrzećDopuszczalne zawarcie umowy spółki w systemie S24Dopuszczalne zawarcie umowy spółki w systemie S24
Możliwość zawarcia umowy spółki klasycznie u notariusza w formie aktu notarialnegoMożliwość zawarcia umowy spółki klasycznie u notariusza w formie aktu notarialnego
Brak możliwości zawarcia w innej formie – np. w formie zwykłej pisemnejBrak możliwości zawarcia w innej formie – np. w formie zwykłej pisemnej
Umowa spółki – co powinna zawieraćUmowa Prostej Spółki Akcyjnej powinna określać:Umowa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością powinna określać:
1. firmę i siedzibę spółki1. firmę i siedzibę spółki
2. przedmiot działalności spółki2. przedmiot działalności spółki
3. liczbę, serie i numery akcji, związane z nimi uprzywilejowanie, akcjonariuszy obejmujących poszczególne akcje oraz cenę emisyjną akcji3. wysokość kapitału zakładowego
4. jeżeli akcjonariusze wnoszą wkłady niepieniężne - przedmiot tych wkładów, serie i numery akcji obejmowanych za wkłady niepieniężne oraz akcjonariuszy, którzy obejmują te akcje4. czy wspólnik może mieć więcej niż jeden udział
5. jeżeli przedmiotem wkładu niepieniężnego jest świadczenie pracy lub usług - także rodzaj i czas świadczenia pracy lub usług5. liczbę i wartość nominalną udziałów objętych przez poszczególnych wspólników
6. organy spółki6. jeżeli wspólnicy wnoszą wkłady niepieniężne - przedmiot tego wkładu, liczbę i wartość nominalną objętych w zamian udziałów, osobę wspólnika wnoszącego aport
7. liczbę członków zarządu i rady nadzorczej, jeżeli została ustanowiona, albo co najmniej minimalną i maksymalną liczbę członków tych organów7. jeżeli wspólnicy mają posiadać udziały o szczególnych uprawnieniach (uprzywilejowane) – musi to zostać przewidziane w umowie wraz z określeniem tych uprawnień
8. czas trwania spółki, jeżeli jest oznaczony8. czas trwania spółki, jeżeli jest oznaczony

 

WNIOSKI:

 

Brak różnic pomiędzy Prostą Spółką Akcyjną a spółką z o.o. w zakresie sposobu zawarcia umowy spółki, występują różnice w odniesieniu obligatoryjnych elementów umowy spółki.

 

W przypadku Prostej Spółki Akcyjnej nie określa się wysokości kapitału (akcyjnego) oraz wartości nominalnej (akcji), istnieje za to obowiązek określenia liczby, serii oraz numerów akcji wraz z ich ew. uprzywilejowaniem oraz określenia rodzaju i czasu pracy / usług, jeżeli stanowią przedmiot wkładu niepieniężnego.

 

W praktyce w umowie sp. z o.o. określa się organy spółki – w zakresie tego wymogu nie ma również różnic pomiędzy Prostą Spółką Akcyjną a sp. z o.o.

 

 

5/ Prosta Spółka Akcyjna a spółka z ograniczoną odpowiedzialnością – rejestracja spółki

 

W kolejnej tabeli analizuję, jakie dokumenty będą potrzebne do rejestracji Prostej Spółki Akcyjnej oraz spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i jakie są różnice w tym zakresie.

 

Pamiętaj również o tym, że wzór umowy spółki zamieszczony w S24 nie zawiera wszystkich możliwych wariantów postanowień umowy. W tabeli opisuję zatem te postanowienia umowy Prostej Spółki Akcyjnej oraz umowy spółki z o.o., których zawarcie jest możliwe wyłącznie w przypadku zawierania umowy spółki tradycyjnie u notariusza. Ewentualnie ich wprowadzenie jest możliwe w formie zmiany umowy spółki, zawartej w systemie S24, zmiana dokonywana jest również u notariusza.

 

ZAGADNIENIEPROSTA SPÓŁKA AKCYJNASPÓŁKA Z O.O.
Sposób założenia spółkiDopuszczalne założenie spółki w systemie S24 wraz z podjęciem wszystkich koniecznych uchwałDopuszczalne zawarcie umowy spółki w systemie S24 wraz z podjęciem wszystkich koniecznych uchwał
Możliwość zawarcia umowy spółki klasycznie u notariusza w formie aktu notarialnego wraz z podjęciem wszystkich koniecznych uchwałMożliwość zawarcia umowy spółki klasycznie u notariusza w formie aktu notarialnego wraz z podjęciem wszystkich koniecznych uchwał
Czego nie przewiduje wzór umowy spółki w S24 Jeżeli umowa PSA ma przewidywać następujące elementy, konieczne będzie zawarcie umowy spółki klasycznie u notariusza:Jeżeli umowa sp. z o.o. ma przewidywać następujące elementy, konieczne będzie zawarcie umowy spółki klasycznie u notariusza:
1. wniesienie wkładu niepieniężnego1. wniesienie wkładu niepieniężnego (aportu)
2. świadczenie pracy lub usług jako wkład niepieniężny2. dopłaty do kapitału
3. zróżnicowane zasady reprezentacji spółki (np. z ograniczeniem kwotowym wysokości zobowiązania)3. zróżnicowane zasady reprezentacji spółki (np. z ograniczeniem kwotowym wysokości zobowiązania)
4. uprzywilejowanie akcji4. uprzywilejowanie udziałów
5. zastrzeżenie możliwości nierównomiernego wnoszenia wkładów na akcje5. wniesienie aggio (nadwyżki wkładu nad wartością nominalną udziału)
6. ograniczenie zbywalności akcji w inny sposób niż poprzez konieczność wyrażenia zgody przez spółkę6. ograniczenie zbywalności udziałów w inny sposób niż poprzez konieczność wyrażenia zgody przez spółkę
7. wyższe wymogi co do większości głosów i kworum niż w k.s.h.7. wyższe wymogi co do większości głosów i kworum niż w k.s.h.
8. inne zasady podziału dywidendy niż podział równomierny w stosunku do liczby akcji8. zasady podwyższenia kapitału zakładowego niewymagające zmian umowy spółki
9. wprowadzenie świadczeń powtarzających się wspólników na rzecz spółki
Rejestracja spółki – wymagane dokumentyDo zgłoszenia PSA do rejestru należy dołączyć:Do zgłoszenia sp. z o.o. do rejestru należy dołączyć:
1. umowę spółki1. umowę spółki
2. oświadczenie wszystkich członków zarządu (rady dyrektorów) o wysokości kapitału akcyjnego, ustalonej na podstawie sumy wartości wkładów wniesionych przed rejestracją przeznaczonych na kapitał akcyjny (co najmniej 1 zł)2. oświadczenie wszystkich członków zarządu, że wkłady zostały wniesione w całości przez wszystkich wspólników
3. oświadczenie wszystkich członków zarządu (rady dyrektorów), że wkłady na pokrycie akcji zostały wniesione w części przewidzianej w umowie spółki3. oświadczenie członków zarządu lub prokurentów o wyrażeniu zgody na ich powołanie wraz z adresami do doręczeń
4. adresy do doręczeń członków zarządu (rady dyrektorów)4. listę obejmującą imię i nazwisko wraz z adresem do doręczeń lub firmę (nazwę) i siedzibę członków organów lub osób uprawnionych do powołania zarządu
5. jeżeli o powołaniu członków organów spółki nie stanowi akt notarialny zawierający umowę spółki – dowód ich ustanowienia z wyszczególnieniem składu osobowego5. listę wspólników z podaniem imienia i nazwiska lub firmy (nazwy) oraz liczby i wartości nominalnej udziałów każdego z nich
6. opłatę sądową i opłatę za ogłoszenie wpisu w MSiG6. jeżeli o powołaniu członków organów spółki nie stanowi akt notarialny zawierający umowę spółki – dowód ich ustanowienia z wyszczególnieniem składu osobowego
7. opłatę sądową i opłatę za ogłoszenie wpisu w MSiG

 

WNIOSKI:

 

Brak zasadniczych różnic pomiędzy Prostą Spółką Akcyjną a spółką z o.o. w zakresie sposobu rejestracji oraz załączników do wniosku o rejestrację.

 

Podobnie jak w przypadku wzoru umowy spółki sp. z o.o. zawartym w S24, również w przypadku wzoru umowy Prostej Spółki Akcyjnej w S24, brak jest szeregu wariantów pozwalających na dopasowanie postanowień umowy spółki do indywidualnych wymagań (np. brak możliwości zastrzeżenia wkładów niepieniężnych). Oznacza to konieczność wizyty u notariusza w większości przypadków, kiedy postanowienia umowy będą odbiegać od standardowych.

 

 

6/ Prosta Spółka Akcyjna a spółka z ograniczoną odpowiedzialnością – kapitał i wkłady

 

Jakie są różnice pomiędzy Prostą Spółką Akcyjną a spółką z o.o. w zakresie początkowego kapitału oraz zasad wnoszenia / zwrotu wkładów?

 

ZAGADNIENIEPROSTA SPÓŁKA AKCYJNASPÓŁKA Z O.O.
Wymagany kapitał „początkowy”Minimalny kapitał akcyjny 1 złMinimalny kapitał zakładowy 5.000 zł
Czy zmiana wysokości kapitału wymaga zmiany umowy spółki?NieTak, poza trybami wyjątkowymi
Wkłady wymagane przed rejestracjąBrak konieczności wnoszenia przed rejestracją wkładów ponad minimalną wysokość kapitału akcyjnego (1 zł)Wszystkie wkłady są wnoszone przed rejestracją, minimalnie wkłady o wartości 5.000 zł
Dopuszczalne wkładyMożliwy wszelki wkład mający wartość majątkową, w tym wkład w postaci świadczenia pracy lub usług oraz prawa niezbywalnegoWkład mający wartość majątkową, z wyłączeniem praw niezbywalnych oraz świadczenia pracy lub usług
Termin na wniesienie wkładów3 lata od rejestracji spółki, chyba że w umowie spółki, w uchwale akcjonariuszy albo w uchwale zarządu (rady dyrektorów) zostanie przewidziane wcześniejsze wniesienie wkładówWszystkie wkłady muszą być wniesione przed rejestracją spółki
Minimalna wartość nominalna praw udziałowychBrak – akcje „beznominalne”Wartość nominalna udziału co najmniej 50 zł
Możliwość zwrotu środków z wniesionych wkładów w toku działalności spółkiTak, pod warunkiem że wypłata nie doprowadzi do niewypłacalności spółkiZakaz zwrotu wniesionych wkładów

 

WNIOSKI:

 

Na tym etapie pojawiają się pierwsze zasadnicze różnice pomiędzy Prostą Spółką Akcyjną a spółką z o.o. Przede wszystkim wkłady na kapitał (powyżej 1 zł) mogą zostać wniesione po rejestracji spółki (w terminie trzech lat od rejestracji). Wkładem w Prostej Spółce Akcyjnej może być wszelki wkład mający wartość majątkową, w tym wkład w postaci świadczenia pracy lub usług na rzecz Prostej Spółki Akcyjnej (inaczej niż w sp. z o.o.). W przeciwieństwie do sp. z o.o. wkłady mogą być zwracane w toku działalności spółki, pod warunkiem, że spełnia ona test wypłacalności.

 

7/ Prosta Spółka Akcyjna a spółka z ograniczoną odpowiedzialnością – akcje i prawa udziałowe

 

Jakie są różnice pomiędzy Prostą Spółką Akcyjną a spółką z o.o. w temacie akcji i praw udziałowych?

 

ZAGADNIENIEPROSTA SPÓŁKA AKCYJNASPÓŁKA Z O.O.
Przeniesienie udziałów/akcjiZbycie akcji następuje w formie dokumentowej, czyli także w formie emailaZbycie udziałów następuje w formie pisemnej z podpisem notarialnie poświadczonym
Możliwość obrotu zorganizowanego (obrót akcjami na giełdzie)NieNie
Prawa z akcji / udziałów niepokrytychAkcjonariusz uzyskuje pełnię praw niezależnie od pokrycia akcji, chyba że umowa spółki stanowi inaczejNie dotyczy wszystkie udziały muszą być pokryte przed rejestracją spółki
Ograniczenia uprzywilejowania akcjiBrak ograniczeń w uprzywilejowaniu akcji, np. możliwe są akcje nieme (bez prawa głosu) oraz tzw. akcje założycielskie gwarantujące np./ założycielom spółki, że każda kolejna emisja nowych akcji nie może spowodować spadku liczby ich głosów w stosunku do ogólnej liczby głosów w spółce Ograniczone uprzywilejowanie co do prawa głosu (maks. 3 głosy na udział) oraz co do dywidendy (udział uprzywilejowany może otrzymać maks. 150% dywidendy przypadającej na udział nieuprzywilejowany) Brak możliwości utworzenia udziałów niemych, brak tzw. akcji założycielskich

 

WNIOSKI:

 

Zasadnicze różnice pomiędzy Prostą Spółką Akcyjną a spółką z o.o. w temacie akcji / praw udziałowych polegają na tym, że zbycie akcji jest odformalizowane, same akcje są beznominałowe, a także w przeciwieństwie do spółki z o.o. – brak jest ograniczeń co do sposobu uprzywilejowania akcji.

 

8/ Prosta Spółka Akcyjna a spółka z ograniczoną odpowiedzialnością – wypłata zysku, wypłaty z kapitału, procedury zmiany wysokości kapitału

 

Jakie są różnice pomiędzy Prostą Spółką Akcyjną a spółką z o.o. w zakresie wypłaty zysku, wypłaty z kapitału, procedury zmiany wysokości kapitału?

 

ZAGADNIENIEPROSTA SPÓŁKA AKCYJNASPÓŁKA Z O.O.
Przeniesienie udziałów/akcjiZbycie akcji następuje w formie dokumentowej, czyli także w formie emailaZbycie udziałów następuje w formie pisemnej z podpisem notarialnie poświadczonym
Możliwość obrotu zorganizowanego (obrót akcjami na giełdzie)NieNie
Prawa z akcji / udziałów niepokrytychAkcjonariusz uzyskuje pełnię praw niezależnie od pokrycia akcji, chyba że umowa spółki stanowi inaczejNie dotyczy wszystkie udziały muszą być pokryte przed rejestracją spółki
Ograniczenia uprzywilejowania akcjiBrak ograniczeń w uprzywilejowaniu akcji, np. możliwe są akcje nieme (bez prawa głosu) oraz tzw. akcje założycielskie gwarantujące np./ założycielom spółki, że każda kolejna emisja nowych akcji nie może spowodować spadku liczby ich głosów w stosunku do ogólnej liczby głosów w spółce Ograniczone uprzywilejowanie co do prawa głosu (maks. 3 głosy na udział) oraz co do dywidendy (udział uprzywilejowany może otrzymać maks. 150% dywidendy przypadającej na udział nieuprzywilejowany) Brak możliwości utworzenia udziałów niemych, brak tzw. akcji założycielskich

 

WNIOSKI:

 

Zasadnicze różnice pomiędzy Prostą Spółką Akcyjną a spółką z o.o. w analizowanym zakresie polegają na: możliwości dokonania wypłaty z kapitału (bez konieczności przeprowadzania formalnej procedury), możliwości zmiany wysokości kapitału bez sformalizowanej procedury, a także możliwości wypłaty zysku pod warunkiem, że nie doszło do niewypłacalności spółki (w sp. z o.o. brak tego ograniczenia).

 

 

8/ Prosta Spółka Akcyjna a spółka z ograniczoną odpowiedzialnością – organy spółki

 

Jakie są różnice pomiędzy Prostą Spółką Akcyjną a spółką z o.o. w temacie zarządzania spółką?

 

ZAGADNIENIEPROSTA SPÓŁKA AKCYJNASPÓŁKA Z O.O.
Wypłaty z zysku i inne wypłaty pod tytułem korporacyjnymZysk za ostatni rok obrotowy powiększony o niepodzielone zyski z lat ubiegłych oraz kapitały rezerwowe może być powiększony o kapitał akcyjny

Wypłata musi zostać pomniejszona o niepokryte straty i nie może prowadzić do niewypłacalności spółki
Zysk za ostatni rok obrotowy, powiększony o niepodzielone zyski z lat ubiegłych oraz o kwoty przeniesione z utworzonych z zysku kapitałów zapasowego i rezerwowych, które mogą być przeznaczone do podziału

Wypłata musi zostać pomniejszona o niepokryte straty
Obniżenie kwoty kapitału akcyjnego poniżej sumy stanowiącej 5% zobowiązań wymaga postępowania konwokacyjnegoBrak możliwości wypłaty z kapitału
Czy zmiana wysokości kapitału wymaga zmiany umowy spółki?NieTak, poza trybami wyjątkowymi

 

WNIOSKI:

 

W Prostej Spółce Akcyjnej możliwe jest ustanowienie organu w postaci Rady Dyrektorów, który łączy funkcje zarządu i rady nadzorczej (brak takiej możliwości w sp. z o.o.). Nie ma obowiązku ustanowienia rady nadzorczej (w spółce z o.o. w pewnych warunkach taki obowiązek istnieje). Walne Zgromadzenia Akcjonariuszy w Prostej Spółce Akcyjnej są bardziej odformalizowane w PSA niż Zgromadzenia Wspólników w sp. o.o.

 

9/ Prosta Spółka Akcyjna a spółka z ograniczoną odpowiedzialnością – ochrona praw wierzycieli

 

Jakie są różnice pomiędzy Prostą Spółką Akcyjną a spółką z o.o. w zakresie regulacji mających na celu ochronę praw wierzycieli spółki?

 

ZAGADNIENIEPROSTA SPÓŁKA AKCYJNASPÓŁKA Z O.O.
Modele zarządzaniaMożliwość wyboru tzw. modelu monistycznego, pozwalające m.in. na połączenie funkcji zarządu i rady nadzorczej w jednym organie (Rada Dyrektorów)Wyłącznie system dualistyczny (rozłączność zarządy i rady nadzorczej)
Rada nadzorczaW pełni opcjonalna w każdym przypadkuZasadniczo opcjonalna, obowiązkowa jeśli kapitał zakładowy spółki jest wyższy niż 500.000,00 zł, a wspólników jest więcej niż 25
Zakaz zajmowania się interesami konkurencyjnymi przez członka zarząduTak, ale umowa spółki może stanowić inaczejTak, bezwzględny (uchyla go wyłącznie zgoda spółki)
Podejmowanie uchwał przez zgromadzenie wspólników / akcjonariuszyOdformalizowanie i digitalizacja podejmowania uchwał przez akcjonariuszy uchwały mogą być podejmowane na zgromadzeniu akcjonariuszy lub poza zgromadzeniem: na piśmie lub przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznejUchwały mogą być podejmowane na zgromadzeniu wspólników lub poza nim.

W przypadku spółek zarejestrowanych w trybie S24 – tylko w drodze pisemnego głosowania, chyba że:

1. konieczne jest zwołanie Zgromadzenia;

2. uchwały podejmowane przy wykorzystaniu wzorca w S24
Formalności związane z odbywaniem zgromadzeń wspólników / akcjonariuszyFormalności sprowadzone do niezbędnego minimumZwołanie zgromadzenia może nastąpić emailem, tylko pod określonymi warunkami
Zwołanie zgromadzenia akcjonariuszy może nastąpić e-mailemNie ma wymogu rejestracji uczestnictwa na zgromadzeniu
Nie ma wymogu rejestracji uczestnictwa na zgromadzeniuBrak wymogu protokołowania obrad zgromadzenia przez notariusza (chyba że uchwała wymaga formy aktu notarialnego - uchwała ws. zmiany umowy spółki)
Brak wymogu protokołowania obrad zgromadzenia przez notariusza (chyba że uchwała wymaga formy aktu notarialnego - uchwała ws. zmiany umowy spółki)
Uczestnictwo w zgromadzeniu za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznejMożliwe, jeśli pozwala na to umowa spółkiMożliwe, jeśli pozwala na to umowa spółki

 

WNIOSKI:

 

Zasady ochrony praw wierzycieli w przypadku Prostej Spółce Akcyjnej są bardziej rygorystyczne niż w przypadku spółki z o.o.

 

W Prostej Spółce Akcyjnej tworzy się obowiązkową rezerwę na pokrycie strat („obowiązek oszczędzania”) w wysokości odpisu 8% z zysku za dany rok obrotowy. Odpisy z zysku na kapitał akcyjny następują do momentu, w którym kapitał ten osiągnie 5% sumy zobowiązań spółki wynikającej z zatwierdzonego sprawozdania finansowego za ostatni rok obrotowy. Taki obowiązek nie istnieje w sp. z o.o.

 

Niedopuszczalne są również wypłaty z Prostej Spółce Akcyjnej, które zagrażałyby wypłacalności spółki – brak takiego zakazu w spółce z o.o.

 

Odpowiedzialność członków zarządu Prostej Spółce Akcyjnej za zobowiązania spółki w przypadku bezskuteczności egzekucji wobec spółki kształtuje się analogicznie do odpowiedzialności członków zarządu spółki z o.o. (art. 299 k.s.h.).

 

 

10/ Prosta Spółka Akcyjna a spółka z ograniczoną odpowiedzialnością – likwidacja

 

Jakie są różnice pomiędzy Prostą Spółką Akcyjną a spółką z o.o. w przypadku likwidacji spółki?

 

ZAGADNIENIEPROSTA SPÓŁKA AKCYJNASPÓŁKA Z O.O.
Rezerwa na pokrycie strat („obowiązek oszczędzania”)Tak, 8% z zysku, do wysokości 5% zobowiązań z zatwierdzonego sprawozdania finansowego za ubiegły rok obrotowy, czyli do wartości skorelowanej ze skalą działalności i sytuacją spółkiBrak
Świadczenia na rzecz akcjonariuszy/wspólników które nie odpowiadają wartości godziwe świadczenia wzajemnegoWprost zakazane przez ustawęBrak wyraźnej regulacji w KSH
Wypłaty zagrażające wypłacalności spółkiWprost zakazane przez ustawęDopuszczalne, z zastrzeżeniem obowiązku złożenia w odpowiednim czasie wniosku o ogłoszenie upadłości
Odpowiedzialność wspólników/ akcjonariuszy oraz solidarna odpowiedzialność członków zarządu (rady dyrektorów) za przeszacowanie wkładów niepieniężnychTak, w odniesieniu do wkładów przeznaczanych na kapitał akcyjnyTak
Odpowiedzialność zarządców spółki za zobowiązania spółkiTak, solidarna odpowiedzialność członków zarządu (rady dyrektorów) za zobowiązania P.S.A. w razie gdy egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskutecznaTak, solidarna odpowiedzialność członków zarządu za zobowiązania sp. z o.o. w razie gdy egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna
Zwolnienie z odpowiedzialności:Zwolnienie z odpowiedzialności:
1. złożenie wniosku o upadłość w terminie1. złożenie wniosku o upadłość w terminie
2. brak winy w złożeniu wniosku po terminie2. brak winy w złożeniu wniosku po terminie
3. brak złożenia wniosku, ale brak szkody wierzyciela3. brak złożenia wniosku, ale brak szkody wierzyciela

 

WNIOSKI:

 

Zasadnicze różnice pomiędzy Prostą Spółką Akcyjną a spółką z o.o. w przypadku likwidacji polegają na tym, że w Prostej Spółce Akcyjnej postępowanie likwidacyjne jest uproszczone i szybsze, a także w przypadku Prostej Spółce Akcyjnej istnieje możliwość rozwiązania spółki w drodze przejęcia majątku przez oznaczonego akcjonariusza.

 

11/ Prosta Spółka Akcyjna a spółka z ograniczoną odpowiedzialnością – podatki

 

Jakie są różnice pomiędzy Prostą Spółką Akcyjną a spółką z o.o. w zakresie zobowiązań publicznoprawnych?

 

ZAGADNIENIEPROSTA SPÓŁKA AKCYJNASPÓŁKA Z O.O.
Podatek od dochodów osób prawnych (CIT)Tak, w wysokości 9% lub 19% (w zależności od obrotu)Tak, w wysokości 9% lub 19% (w zależności od obrotu)
Podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC)Nie, założenie spółki, wkłady do spółki, a także przekształcenie w Prostą Spółkę Akcyjną zwolnione z PCCTak, założenie spółki, wkłady do spółki, obniżenie kapitału zakładowego, przekształcenie w sp. z o.o. podlegają PCC
Wypłata dywidendy na rzecz wspólników / akcjonariuszyOpodatkowana podatkiem dochodowym w wysokości 19%Opodatkowana podatkiem dochodowym w wysokości 19%
Wspólnik jednoosobowej sp. z o.o. / akcjonariusz jednoosobowej PSA a ZUSAkcjonariusz jednoosobowej PSA nie płaci ZUS, nie płaci składki zdrowotnej, chyba że wniósł do prostej spółki akcyjnej pracę bądź usługiWspólnik jednoosobowej sp. z o.o. płaci ZUS i składkę zdrowotną (uważany jest za osobę prowadzącą działalność gospodarczą)

 

WNIOSKI:

 

Zasadniczo zobowiązania podatkowe wyglądają podobnie w przypadku Prostej Spółki Akcyjnej, jak i w przypadku spółki z o.o. Różnica pojawia się przede wszystkim w przypadku podatku PCC (zasadniczo Prosta Spółka Akcyjna jest zwolniona) oraz w przypadku obowiązku składowego wspólnika jednoosobowej sp. z o.o. / akcjonariusza jednoosobowej Prostej Spółki Akcyjnej. Akcjonariusz jednoosobowej PSA nie płaci ZUS, nie płaci składki zdrowotnej, chyba że wniósł do prostej spółki akcyjnej pracę bądź usługi.

 

 

12/ Podsumowanie

 

Najważniejsze różnice pomiędzy Prostą Spółką Akcyjną a spółką z o.o.:

 

Wysokość kapitału

 

  • pierwszą kluczową różnicą jest wysokość kapitału „początkowego”, minimalny kapitał akcyjny w Prostej Spółce Akcyjnej wynosi 1 zł, podczas gdy minimalny kapitał zakładowy w sp. z o.o. wynosi 5.000 zł;

 

Zasady wnoszenia / zwrotu wkładów

 

  • w Prostej Spółce Akcyjnej wkłady na kapitał (powyżej 1 zł) mogą zostać wniesione po rejestracji spółki (w terminie trzech lat od rejestracji), podczas gdy w spółce z o.o. wszystkie wkłady są wnoszone przed rejestracją (min. kapitał zakładowy 5.000 zł)
  • wkładem w Prostej Spółce Akcyjnej może być wszelki wkład mający wartość majątkową, w tym wkład w postaci świadczenia pracy lub usług na rzecz PSA (inaczej niż w sp. z o.o., gdzie wkładem niepieniężnym nie może być świadczenie pracy lub usług);
  • w przeciwieństwie do sp. z o.o., w Prostej Spółce Akcyjnej wkłady mogą być zwracane w toku działalności spółki, pod warunkiem, że spełnia ona test wypłacalności.

 

Wypłata zysku, wypłaty z kapitału

 

  • zasadnicze różnice pomiędzy Prostą Spółką Akcyjną a spółką z o.o. w tym zakresie polegają na: możliwości dokonania w Prostej Spółce Akcyjnej wypłaty z kapitału (bez konieczności przeprowadzania formalnej procedury), możliwości zmiany wysokości kapitału w Prostej Spółce Akcyjnej bez sformalizowanej procedury, a także możliwości wypłaty zysku pod warunkiem, że nie doszło do niewypłacalności spółki (w sp. z o.o. brak tego ograniczenia)

 

Organy spółki

 

  • w Prostej Spółce Akcyjnej możliwe jest ustanowienie organu w postaci Rady Dyrektorów, który łączy funkcje zarządu i rady nadzorczej, podczas gdy brak jest takiej możliwości w sp. z o.o.
  • w Prostej Spółce Akcyjnej ma obowiązku ustanowienia rady nadzorczej, podczas gdy w spółce z o.o. w pewnych warunkach taki obowiązek istnieje;
  • Walne Zgromadzenia Akcjonariuszy w są bardziej odformalizowane w Prostej Spółce Akcyjnej niż Zgromadzenia Wspólników w sp. o.o.

 

Ochrona praw wierzycieli

 

  • zasady ochrony praw wierzycieli w przypadku Prostej Spółki Akcyjnej są bardziej rygorystyczne niż w przypadku spółki z o.o.
  • w Prostej Spółce Akcyjnej tworzy się obowiązkową rezerwę na pokrycie strat („obowiązek oszczędzania”);
  • niedopuszczalne są również wypłaty z Prostej Spółki Akcyjnej, które zagrażałyby wypłacalności spółki, podczas gdy brak jest takiego zakazu w spółce z o.o.;
  • odpowiedzialność członków zarządu Prostej Spółki Akcyjnej za zobowiązania spółki w przypadku bezskuteczności egzekucji wobec spółki kształtuje się analogicznie do odpowiedzialności członków zarządu spółki z o.o. (art. 299 k.s.h.).

 

Likwidacja

 

  • zasadnicze różnice pomiędzy Prostą Spółką Akcyjną a spółką z o.o. w przypadku likwidacji polegają na tym, że w Prostej Spółce Akcyjnej postępowanie likwidacyjne jest uproszczone i szybsze, a także w przypadku Prostej Spółki Akcyjnej istnieje możliwość rozwiązania spółki w drodze przejęcia majątku przez oznaczonego akcjonariusza.

 

Podatki

 

  • zasadniczo zobowiązania podatkowe wyglądają podobnie w przypadku Prostej Spółki Akcyjnej, jak i w przypadku spółki z o.o.
  • różnica pojawia się przede wszystkim w przypadku podatku PCC, zasadniczo Prosta Spółka Akcyjna jest zwolniona, podczas gdy spółka z .o.o. ma obowiązek PCC zapłacić np. w przypadku założenia spółki;
  • różnica pojawia się także w przypadku obowiązku składowego wspólnika jednoosobowej sp. z o.o. / akcjonariusza jednoosobowej PSA. Akcjonariusz jednoosobowej PSA nie płaci ZUS, nie płaci składki zdrowotnej, chyba że wniósł do prostej spółki akcyjnej pracę bądź usługi, podczas gdy wspólnik jednoosobowej sp. z o.o. płaci ZUS i składkę zdrowotną (uważany jest za osobę prowadzącą działalność gospodarczą

 

 

 

Znajdziesz mnie też:

 

 

 

Photo by

Simone Hutsch on Unsplash

Ostatnie wpisy

Czytaj więcej