Planowanie przestrzenne | Problemy praktyczne

Rezygnacja z wycieczki zagranicznej z powodu koronawirusa a zwrot kosztów

26.02.2020 r.

 

Dzisiejszy wpis należy do grupy tych nietypowych, bez stosownej na stronie „łatki” specjalizacji. Uznałam, że problem jest na tyle częsty (co pokazują liczne zapytania Klientów), że szkoda się z Wami nie podzielić informacją, z której moglibyście skorzystać. Tematem dzisiejszego artykułu jest nikt inny, a sam koronawirus.

 

A dokładnie koronawirus w kontekście odwoływanych masowo wycieczek turystycznych do Włoch, a w konsekwencji pojawiających się problemów wzajemnych rozliczeń między organizatorem wycieczki a jej uczestnikiem w przypadku skorzystania przez uczestnika z prawa odstąpienia od umowy o udział w imprezie turystycznej.

 

Zachęcam do lektury!

 

1/ Koronawirus a rezygnacja z udziału w imprezie turystycznej

 

Przedstawmy hipotetyczną sytuację: Za dwa tygodnie planowany jest wyjazd do Włoch, miejscowość znajduje się w regionie Wenecji Euganejskiej. Z niepokojem obserwujemy ostatnie doniesienia medialne o powiększaniu się obszarów zagrożonych zarażeniem koronawirusem, zauważamy, że region Wenecji Euganejskiej wymieniany jest jako jeden z obszarów zagrożonych. Informacje potwierdzają komunikaty publikowane na stronie polskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych oraz Głównego Inspektora Sanitarnego. Podejmujemy decyzję o rezygnacji z wycieczki. Co dalej?

Zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych (dalej: ,,ustawa’’):

 

,,Podróżny może odstąpić od umowy o udział w imprezie turystycznej w każdym czasie przed jej rozpoczęciem’’

 

Wiemy już zatem, że przed rozpoczęciem imprezy turystycznej przysługuje nam prawo odstąpienia od umowy o udział w imprezie turystycznej. Prawo to nie może zostać ograniczone przez organizatora wycieczki w umowie.

 

Ustawa nie wskazuje przy tym, jaki ma być powód takiego odstąpienia (prawo odstąpienia niezależnie od przyczyny). Takim powodem może zdecydowanie być obawa o swoje zdrowie wynikająca z tego, że miejsce docelowe wycieczki znajduje się na terenie zagrożonym zarażeniem koronawirusem.

 

Wiemy więc, że przysługuje nam prawo odstąpienia od umowy, jak wyglądają w takim razie rozliczenia między rezygnującym a organizatorem wycieczki?

 

2/ Rozliczenia między stronami w przypadku odstąpienia uczestnika od umowy o udział w imprezie turystycznej z powodu zagrożenia dla zdrowia uczestnika

 

Co do zasady w przypadku odstąpienia, uczestnik może zostać zobowiązany do zapłacenia odpowiedniej i uzasadnionej opłaty za odstąpienie od umowy o udział w imprezie turystycznej na rzecz organizatora (art. 47 ust. 2 ustawy).

 

Nasz przypadek jest jednak inny, przyczyna rezygnacji nie wynika z okoliczności, za które ponosimy odpowiedzialność, a wręcz przeciwnie – są to zdarzenia od nas całkowicie niezależne.

 

Tu z pomocą przychodzi art. 47 ust. 4 ustawy, zgodnie z którym:

 

,,Podróżny może odstąpić od umowy o udział w imprezie turystycznej przed rozpoczęciem imprezy turystycznej bez ponoszenia opłaty za odstąpienie w przypadku wystąpienia nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności występujących w miejscu docelowym lub jego najbliższym sąsiedztwie, które mają znaczący wpływ na realizację imprezy turystycznej lub przewóz podróżnych do miejsca docelowego. Podróżny może żądać wyłącznie zwrotu wpłat dokonanych z tytułu imprezy turystycznej, bez odszkodowania lub zadośćuczynienia w tym zakresie’’

 

Powyższy przepis wskazuje, że nie tylko jesteśmy uprawnieni do odstąpienia od umowy, ale również nie powinniśmy ponosić opłaty za odstąpienie od umowy, jak również możemy żądać zwrotu wpłat dokonanych z tytułu imprezy turystycznej.

 

Czym zatem są ,,nieuniknione i nadzwyczajne okoliczności występujące w miejscu docelowym lub jego najbliższym sąsiedztwie’’?

 

Zgodnie z definicją zawartą w art. 4 pkt 15 ustawy: przez nieuniknione i nadzwyczajne okoliczności należy rozumieć:

 

,,sytuację pozostającą poza kontrolą strony powołującej się na taką sytuację, której skutków nie można było uniknąć, nawet gdyby podjęto wszelkie rozsądne działania’’

 

Dalej z pomocą wykładni tego pojęcia przychodzi nam dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2015/2302 z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie imprez turystycznych i powiązanych usług turystycznych (dalej: „Dyrektywa”).

 

Zgodnie bowiem z motywem 31 preambuły Dyrektywy nieuniknione i nadzwyczajne okoliczności mogą obejmować, na przykład: ,,działania wojenne, inne poważne problemy związane z bezpieczeństwem, takie jak terroryzm, znaczące zagrożenie dla zdrowia ludzkiego, takie jak wybuch epidemii poważnej choroby w docelowym miejscu podróży lub katastrofy naturalne, takie jak powodzie lub trzęsienia ziemi, lub warunki pogodowe uniemożliwiające bezpieczną podróż do miejsca docelowego uzgodnionego w umowie o udział w imprezie turystycznej’’.

 

Dyrektywa zatem wskazuje wprost, że implementowane do polskiej ustawy pojęcie ,,nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności’’ obejmuje m.in. znaczące zagrożenie dla zdrowia ludzkiego, takie jak wybuch epidemii poważnej choroby w docelowym miejscu podróży.

 

W związku z tym w przedstawionej, hipotetycznej sytuacji znajduje zastosowanie powołany wyżej art. 47 ust. 4 ustawy, skutkujący brakiem uprawnienia po stronie organizatora wycieczki do pobrania opłaty z tytułu odstąpienia od umowy.

 

W razie zatem skorzystania z prawa odstąpienia na podstawie wyżej wymienionego przepisu podróżny jest uprawniony do pełnego zwrotu wszelkich wpłat dokonanych z tytułu imprezy turystycznej [1]. Nie jest natomiast uprawniony do żądania na tej podstawie odszkodowania lub zadośćuczynienia.

 

W konsekwencji odstępując od umowy o udział w imprezie turystycznej na podstawie art. 47 ust. 4 ustawy, uczestnik jest uprawniony do żądania zwrotu od organizatora wszelkich wpłat dokonanych na poczet udziału w niej.

 

Zgodnie z art. 47 ust. 6 ustawy organizator jest natomiast zobowiązany do zwrotu tychże wpłat w terminie 14 dni od dnia rozwiązania umowy o udział w imprezie turystycznej (skutecznego odstąpienia od umowy).

 

3/ Podsumowanie

 

  • uczestnikowi przysługuje prawo odstąpienia od umowy o udział w imprezie turystycznej w każdym czasie przed jej rozpoczęciem, niezależnie od przyczyny odstąpienia;
  • co do zasady w przypadku odstąpienia, uczestnik może zostać zobowiązany do zapłacenia odpowiedniej i uzasadnionej opłaty za odstąpienie od umowy o udział w imprezie turystycznej na rzecz organizatora;
  • wyjątkiem od powyższej zasady jest sytuacja, gdy odstąpienie wynika z nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności występujących w miejscu docelowym lub jego najbliższym sąsiedztwie, które mają znaczący wpływ na realizację imprezy turystycznej lub przewóz podróżnych do miejsca docelowego;
  • w takim przypadku uczestnik nie może zostać obciążony opłatą z tytułu odstąpienia od umowy, jak również przysługuje mu wobec organizatora roszczenie o zwrot wszelkich wpłat dokonanych na poczet udziału w imprezie turystycznej;
  • organizator jest natomiast zobowiązany do zwrotu tychże wpłat w terminie 14 dni od dnia rozwiązania umowy o udział w imprezie turystycznej (skutecznego odstąpienia od umowy).

 

[1] K. Osajda, Ustawa o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych. Komentarz, 2019.

 

Pomysł na artykuł: podziękowania dla Magdalena Daczyńska

Zdjęcie główne: Daniel Leal-Olivas/Getty Images

Zdjęcie nr 2: https://www.thelocal.it/20200225/map-which-parts-of-italy-are-affected-by-coronavirus-outbreak

Zdjęcie nr 3: https://www.bbc.com/news/uk-51625733

Ostatnie wpisy

Czytaj więcej

Wszystkie prawa zastrzeżone